Letni Uniwersytet Nauczycieli Humanistów – noce i dnie w Kaliszu! (1-3 lipca 2025r.)
Letni Uniwersytet Nauczycieli Humanistów – noce i dnie w Kaliszu! (1-3 lipca 2025r.) „Rzeka była malinowa od zorzy. Nadbrzeżne domy zbiegały się z dwu stron ku sobie, tak, że kominy dalekiego browaru zdawały się wyrastać wprost z wody. Od tego krajobrazu wiało mglistą i fioletową ciszą, w której ubogi zgiełk miasta dźwięczał melodyjnie jak pieśń (…)”. (Maria Dąbrowska, Noce i dnie, fragment opisujący płynącą przez Kalisz rzekę Prosnę) 3 lipca zakończyliśmy niezwykłą przygodę zwaną Letnim Uniwersytetem Nauczycieli Humanistów. Tym razem udaliśmy się śladami bohaterów powieści „Noce i dnie” Marii Dąbrowskiej – do Kalińca, w którym łatwo rozpoznać Kalisz. 📖 DZIEŃ PIERWSZY – PIERWSZE ODKRYCIA Wszystko zaczęło się od Zamku w Gołuchowie i Muzeum Okręgowego Ziemi Kaliskiej. Już pierwszego dnia poczuliśmy, że to będzie coś więcej niż zwykłe szkolenie. To była prawdziwa podróż w czasie i przestrzeni. Historia zamku w Gołuchowie to fascynująca opowieść o trzech epokach, która doskonale ilustruje przemiany kulturowe i społeczne Polski na przestrzeni wieków. Wzniesiony około 1560 roku przez Rafała Leszczyńskiego – reformatora i mecenasa kultury, rozbudowany przez jego syna Wacława Leszczyńskiego, kanclerza wielkiego koronnego, zamek osiągnął swój obecny kształt dzięki wizji Izabelli z Czartoryskich Działyńskiej w XIX wieku. Ta wybitna kolekcjonerka i mecenaska sztuki sprowadziła z Francji architektów i artystów, którzy przekształcili gołuchowską rezydencję na wzór słynnych zamków królewskich znad Loary, tworząc jednocześnie pierwsze prywatne muzeum w Polsce. Tragedia II wojny światowej, gdy hitlerowcy zrabowali bezcenne zbiory, oraz powojenne odbudowywanie kolekcji przez Muzeum Narodowe w Poznaniu, pokazują zarówno kruchość dziedzictwa kulturowego, jak i determinację w jego odtwarzaniu – tematy niezwykle aktualne dla współczesnej edukacji humanistycznej. W Muzeum Okręgowym Ziemi Kaliskiej szczególnie interesująca była wystawa etnograficzna. Fabuła ekspozycji to opowieść o kolejnych etapach życia człowieka, podkreślająca przenikanie się świata odświętnego i codziennego, działań indywidualnych i społeczności lokalnej, a także roku obrzędowego z kalendarzem zwyczajów rodzinnych – od Fundamentów (bezpieczeństwo domu i wiara jako podstawa egzystencji wiejskiej) przez Wzrastanie (obrzędy rodzinne, haftowany becik, gliniane gwizdki-zabawki) po Dojrzewanie (bogata obrzędowość weselna z rekonstrukcją białej sukni ślubnej). Szczególnie fascynujące dla regionalistów są: Bezpieczeństwo pokazujące synkretyzm religijności ludowej z magią ochronną (czerwone korale z krzyżykiem), Twórcy prezentujący dorobek kaliskich artystów ludowych – strój goliński, haft snutkowy, basy kaliskie, rzeźbę drewnianą oraz Plony z słomianymi pająkami i zabawkami dożynkowymi. Wystawa kończy się Tradycją – wiedzą o przeszłości jako fundamencie teraźniejszości, gdzie zrekonstruowane palmy wielkanocne symbolizują ciągłość kulturową regionu. To doskonały materiał do pokazania uczniom, jak żywa kultura ludowa kształtowała tożsamość lokalną i jak można ją wykorzystać w edukacji humanistycznej. 🏛️ DZIEŃ DRUGI – W KRAINIE LITERATURY I HISTORII Rezerwat Archeologiczny w Kaliszu-Zawodziu to unikalne miejsce, gdzie nauczyciele humaniści mogą pokazać uczniom żywe początki państwa polskiego. Wzniesiony w latach 60. IX wieku na piaszczystej wyspie otoczonej wodami Prosny, kaliski gród był jednym z najważniejszych ośrodków władzy wczesnopiastowskiej – to stąd dynastia Piastów rozpoczęła militarny podbój Wielkopolski. Szczególnego znaczenia nabył za panowania Mieszka III Starego, który ufundował tutaj romańską kolegiatę i założył mennicę, czyniąc Kalisz – obok Poznania i Gniezna – jednym z trzech głównych grodów wielkopolskich. Dzięki rekonstrukcjom z 2008 roku (palisada, most, kamienny kurhan, siedem drewnianych chat, dwupoziomowa wieża obronna, wały skrzyniowe, część romańskiej kolegiaty) oraz żywej ekspozycji etnograficznej z osiemnastowieczną chatą, chowem zwierząt gospodarskich i demonstracją średniowiecznej trójpolówki, uczniowie mogą dosłownie dotknąć historii i zrozumieć, jak wyglądało życie naszych przodków w miejscu, które było świadkiem narodzin Polski. W Rezerwacie Archeologicznym w Kaliszu-Zawodziu nauczyciele uczestniczyli w warsztatach farbowania naturalnymi składnikami. Średniowieczne grody mieniły się bogactwem kolorów – od najdawniejszych czasów wykorzystywano rośliny do barwienia tkanin i ubrań, nadając im wyjątkowe odcienie. Wspólnie odkrywaliśmy jak z szyszek olchowych uzyskiwano żółty kolor, a z liści urzetu intensywny niebieski! To była wyjątkowa okazja, by poznać dawne techniki farbiarskie i samodzielnie pofarbować materiałową torbę. Muzeum Marii Dąbrowskiej w Russowie to wyjątkowe miejsce, gdzie literatura spotyka się z historią społeczną i kulturą ludową regionu kaliskiego. Maria Dąbrowska (1889-1965) urodziła się w tym dworku jako córka administratora majątku, a mimo że spędziła tu jedynie dzieciństwo i młodość, do końca życia czuła głęboką więź z ziemią kaliską, co znalazło odbicie w jej utworach literackich, wspomnieniach i „Dzienniku”. Muzeum, utworzone w 1971 roku w odbudowanym dworku, oferuje nie tylko ekspozycję biograficzną pisarki, ale także unikalną kolekcję etnograficzną w otaczającym parku – autentyczną zagrodę chłopską z końca XIX wieku złożoną z obiektów przeniesionych z podkaliskich wsi, w tym szczególnie cenny spichlerz z Russowa zwany „sołkiem” (XVIII w.), należący do rodziny Witczaków, którą pisarka uwieczniła w opowiadaniu „Królewskie korale”. To idealne miejsce do pokazania uczniom, jak środowisko społeczne i kulturowe wpływa na twórczość literacką oraz jak literatura może być świadectwem epoki i życia społecznego regionu. Wieczorem wyruszyliśmy na spacer śladami wybitnych literatów związanych z Ziemią Kaliską – Adama Asnyka, Marii Dąbrowskiej czy Marii Konopnickiej. Przypominaliśmy sobie fragmenty „Nocy i dni” poświęcone Kaliszowi i jego okolicom. Odwiedzaliśmy miejsca związane z zżyciem i działalnością twórcy cyklu sonetów „Nad głębiami”. Szukaliśmy tropów pozostawionych przez Marię Konopnicka i jej rodzinę. To były niezapomniane chwile. 🎨 DZIEŃ TRZECI – FINAŁ PEŁEN INSPIRACJI Wystawa Anny Bujak „Chcę tylko róż” – sztuka jako refleksja nad kondycją człowieka w Galerii sztuki im. Jana Tarasina. Wystawa Anny Bujak „Chcę tylko róż to fascynujący przykład współczesnej sztuki jako narzędzia refleksji nad kondycją ludzką, szczególnie cennego dla nauczycieli humanistów. Tytuł wywiedziony z hasła sufrażystek stanowi punkt wyjścia do wielowątkowej eksploracji feminizmu, intuicji i poszukiwania metafizycznego wymiaru istnienia – tematów kluczowych dla współczesnej humanistyki. Artystka, balansując między porządkiem a destrukcją, estetyką a abjectem, tworzy obiekty funkcjonujące jak totemy, które porządkują relacje z otaczającym światem i wewnętrzną tożsamością, przypominając archaiczne rytuały zakorzenione w podświadomości. Prace odnoszą się do trudno uchwytnego imperatywu poszukiwania wyższego poziomu bytu i transcendencji – pragnienia, wokół którego budujemy naszą tożsamość, co czyni tę wystawę doskonałym materiałem do dyskusji z uczniami o roli sztuki w wyrażaniu egzystencjalnych dylematów współczesnego człowieka, symbolicznym wymiarze twórczości oraz związkach między sztuką a literaturą w obrazowaniu kondycji ludzkiej. Szczególnie interesująca była wizyta w Laboratorium Sztuki – przestrzeni eksperymentalnej, w której odwiedzający Galerię Sztuki im. Jana Tarasina mogą wziąć udział w przeróżnych twórczych wyzwaniach przygotowanych przez Pana Ziemowita Fincka – znanego ze swoich wielkoformatowych prac malarskich i
Zapisy na Letni Uniwersytet Nauczycieli Humanistów – start!
Zapraszamy na LUNH, czyli Letni Uniwersytet Nauczycieli Humanistów! W dniach 25 – 26 czerwca 2023 r. MSCDN Wydział w Radomiu zabierze Państwa do Płocka. Zajrzymy w zakamarki tego urokliwego miasta, pospacerujemy przy księżycowym świetle, poznamy jego tajemnice, zajrzymy m.in. do Muzeum Mazowieckiego, na Starówkę i do Małachowianki. Powędrujemy ścieżką Areté (z języka greckiego: „doskonałość wszelkiego rodzaju”, „cnota”), bohaterki mitu o Heraklesie na rozstajnych drogach, tej, która sprawia, że człowiek staje się coraz lepszą wersją samego siebie. Wraz z Doktorem Jarosławem Markiem Spychałą – wykładowcą filozofii i marketingu na Uniwersytecie w Konstancji, autorem książki „Jaskinia. Droga rebeliantów„, spróbujemy pofilozofować w myśl przekonania, że „filozofia jest praktycznym narzędziem, które pozwala na budowę szeroko rozumianej kultury i zmianę jakości życia”. Służyć temu będą warsztaty prowadzone autorską metodą ΛΕΓΩ-ΛΟΓΟΣ (Lego Logos). Zastanowimy się również nad metaforą jaskini Platona w literaturze. Sięgniemy po publikację „Breviarium kanonu kultury. Literatura Europy łacińskiej. Decorum„, by przyjrzeć się jej jako elementowi edukacji klasycznej. Szczegółowy program wydarzenia: niedziela 8:00 wyjazd 12:00 – zwiedzanie Muzeum Mazowieckiego w Płocku (Secesja i X wieków Płocka) 15:00 – obiad 16:00 – 19.15 – warsztaty filozoficzne i wykład „Metafora jaskini Platona w literaturze” wieczorem – swobodne wyjście na miasto poniedziałek 9:00 – śniadanie do 13:00 spacer po Płocku, zwiedzanie ew. z przerwą kawową 14:00 obiad 18:00 powrót do Radomia Nocleg: DW Wcześniak Politechniki Warszawskiej Wyżywienie: Restauracja Szansa Bezpośredni link do zapisów: https://system.mscdn.pl/zewnetrzne/biezacawiecej1/id/23727/o//w/Radom Informacja o warunkach uczestnictwa: • W ramach opłaty konferencyjnej pokryty jest koszt noclegów i wyżywienia • Opłatę konferencyjną w wysokości 200 zł należy wpłacić do 20 czerwca 2023 r. na konto: Mazowieckiego Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli Warszawa ul. Świętojerska 9 • Nr rachunku: 65 1020 1026 0000 1002 0232 8052 • Jako tytuł przelewu należy podać imię i nazwisko uczestnika oraz nazwę konferencji: LUNH • Jeżeli płatnikiem jest placówka uczestnika należy podać dane do faktury mailem na adres: kazimiera.winiarska@mscdn.edu.pl . Wystawiona faktura będzie przesłana również drogą mailową Szczegółowych informacji udziela: Emilia Szwarc (emilia.szwarc@mscdn.edu.pl) tel.: 48 3629873 Zapraszamy do śledzenia wydarzenia na Facebooku: https://fb.me/e/1bgIMigMJ
Pracujemy nad LUNH-em
Drogie Nauczycielki, Drodzy Nauczyciele! Wiemy, że Letni Uniwersytet Nauczycieli Humanistów spędza Wam sen z powiek! Pytacie, tęsknicie, chcecie… Pani Barbara Maciąg zapoczątkowała piękną tradycję, która wręcz domaga się kontynuacji. Pracujemy nad tym, by stało się jej zadość! W tym roku szkolnym zaproponujemy Wam przedsięwzięcie, które połączy, scali, zintegruje nauczycieli różnych przedmiotów, zainteresowań i specjalności wokół haseł: KREATYWNOŚĆ I INNOWACYJNOŚĆ W EDUKACJI. Zaprosimy Was na wyprawę z przewodnikiem, trochę powędrujemy, licząc na aktywny odpoczynek wśród tajemniczych uliczek i zachwycającej architektury miasta, o którym wspomina już Gall Anonim w swojej „Kronice polskiej”, a my jeszcze chwilę pomilczymy:) Po odświeżeniu głów zmęczonych zakończeniem roku szkolnego zaproponujemy Wam aktywność pod roboczym tytułem „Weź swój mózg na warsztat!” i zobaczymy, co z tego wyjdzie – być może mnóstwo pomysłów na lekcje, energia, uśmiech i entuzjazm! To wszystko knujemy tak, aby doszło do skutku wraz z końcem czerwca! Zainteresowanych zapraszamy do kontaktu: Emilia Szwarc (emilia.szwarc@mscdn.edu.pl)
